CIWA-Ar to najszerzej stosowana skala nasilenia alkoholowego zespołu abstynencyjnego: dziesięć składowych (dziewięć po 0–7 punktów i orientacja 0–4, maksymalnie 67), z których większość ocenia się w krótkiej rozmowie i obserwacji przy łóżku. Wynik nie tylko opisuje stan — steruje leczeniem: podejście „według objawów" (symptom-triggered), w którym benzodiazepiny podaje się przy przekroczeniu progu punktowego i ocenia ponownie, skraca czas terapii i zmniejsza łączną dawkę leków w porównaniu ze sztywnymi schematami. Warunek sensowności skali: pacjent musi być w logicznym kontakcie.

Procedura oceny — trzy kroki

Zbadaj i zapytaj. Oceń kolejno 10 składowych: o nudności, lęk, zaburzenia czuciowe, słuchowe, wzrokowe i ból głowy zapytaj wprost; drżenie, poty, pobudzenie i orientację oceń badaniem i obserwacją.
Zsumuj i zadziałaj. Suma steruje leczeniem według objawów: poniżej progu — obserwacja i ponowna ocena; powyżej — benzodiazepina i kontrola skuteczności. Progi (orientacyjnie <10 / 10–18 / >18) dostosuj do protokołu oddziału.
Powtarzaj. Skala mierzy chwilę, nie chorobę: oceniaj ponownie co 1–2 godziny w fazie aktywnej i po każdej dawce leku. Trend znaczy więcej niż pojedynczy wynik.

Pełna tabela poziomów

Nudności i wymioty (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Łagodne nudności	Bez wymiotów.
2	Nasilenie pośrednie
3	Nasilenie pośrednie
4	Nawracające nudności	Z odruchami wymiotnymi.
5	Nasilenie pośrednie
6	Nasilenie pośrednie
7	Stałe nudności	Częste odruchy wymiotne i wymioty.

Drżenie (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Niewidoczne	Wyczuwalne opuszkami na palcach pacjenta.
2	Nasilenie pośrednie
3	Nasilenie pośrednie
4	Umiarkowane	Widoczne przy wyciągniętych kończynach górnych.
5	Nasilenie pośrednie
6	Nasilenie pośrednie
7	Ciężkie	Widoczne bez wyciągania rąk.

Poty napadowe (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Ledwo uchwytne	Wilgotne dłonie.
2	Nasilenie pośrednie
3	Nasilenie pośrednie
4	Wyraźne	Krople potu na czole.
5	Nasilenie pośrednie
6	Nasilenie pośrednie
7	Zlewne poty

Lęk (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak	Pacjent spokojny.
1	Lekki niepokój
2	Nasilenie pośrednie
3	Nasilenie pośrednie
4	Umiarkowany lęk	Wyraźna czujność, napięcie.
5	Nasilenie pośrednie
6	Nasilenie pośrednie
7	Panika	Jak w ciężkim majaczeniu lub ostrej reakcji lękowej.

Pobudzenie ruchowe (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Aktywność prawidłowa
1	Nieco wzmożona
2	Nasilenie pośrednie
3	Nasilenie pośrednie
4	Niespokojny	Wierci się, nie może usiedzieć.
5	Nasilenie pośrednie
6	Nasilenie pośrednie
7	Skrajne pobudzenie	Chodzi w kółko lub rzuca się.

Zaburzenia czuciowe (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Minimalne	Świąd, mrowienie, pieczenie, drętwienie.
2	Łagodne
3	Umiarkowane
4	Umiarkowane omamy dotykowe
5	Ciężkie omamy
6	Bardzo ciężkie omamy
7	Ciągłe omamy dotykowe

Zaburzenia słuchowe (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Minimalna nadwrażliwość	Dźwięki drażnią lub przestraszają.
2	Łagodna nadwrażliwość
3	Umiarkowana nadwrażliwość
4	Umiarkowane omamy słuchowe
5	Ciężkie omamy
6	Bardzo ciężkie omamy
7	Ciągłe omamy słuchowe

Zaburzenia wzrokowe (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Minimalna nadwrażliwość	Światło razi.
2	Łagodna nadwrażliwość
3	Umiarkowana nadwrażliwość
4	Umiarkowane omamy wzrokowe
5	Ciężkie omamy
6	Bardzo ciężkie omamy
7	Ciągłe omamy wzrokowe

Ból lub ucisk głowy (0–7)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Brak
1	Bardzo łagodny
2	Łagodny
3	Umiarkowany
4	Umiarkowanie silny
5	Silny
6	Bardzo silny
7	Skrajnie silny

Orientacja i świadomość (0–4)

Punktacja	Określenie	Opis kliniczny
0	Zorientowany	Data, miejsce, osoba; wykonuje proste dodawanie.
1	Niepewny co do daty	Nie wykonuje dodawania seryjnego.
2	Dezorientacja co do daty	Myli się o nie więcej niż 2 dni kalendarzowe.
3	Dezorientacja co do daty	Myli się o więcej niż 2 dni.
4	Dezorientacja co do miejsca lub osoby

Pułapki

Skala wymaga logicznego kontaktu — u pacjenta majaczącego bez kontaktu, zaintubowanego lub z ciężkimi zaburzeniami świadomości jest niemiarodajna; wtedy decyduje ocena kliniczna, nie punkty.
Poty, drżenie i pobudzenie są nieswoiste. Zanim policzysz punkty, wyklucz naśladowców: hipoglikemię, uraz czaszkowo-mózgowy, infekcję OUN, sepsę i zatrucia — CIWA-Ar nie różnicuje przyczyny.
Wynik nie zastępuje oceny ryzyka: przebyte majaczenie alkoholowe lub drgawki abstynencyjne w wywiadzie oznaczają wysokie ryzyko niezależnie od aktualnej punktacji.
Progi 10 i 19 są orientacyjne i różnią się między protokołami — trzymaj się schematu obowiązującego w Twoim oddziale.
Do każdego pacjenta z zespołem abstynencyjnym należy tiamina przed glukozą — skala o tym nie przypomni.

Skala CIWA-Ar — kalkulator nasilenia alkoholowego zespołu abstynencyjnego

Kalkulator

Nudności i wymioty (0–7)

Drżenie (0–7)

Poty napadowe (0–7)

Lęk (0–7)

Pobudzenie ruchowe (0–7)

Zaburzenia czuciowe (0–7)

Zaburzenia słuchowe (0–7)

Zaburzenia wzrokowe (0–7)

Ból lub ucisk głowy (0–7)

Orientacja i świadomość (0–4)

Procedura oceny — trzy kroki

Pełna tabela poziomów

Nudności i wymioty (0–7)

Drżenie (0–7)

Poty napadowe (0–7)

Lęk (0–7)

Pobudzenie ruchowe (0–7)

Zaburzenia czuciowe (0–7)

Zaburzenia słuchowe (0–7)

Zaburzenia wzrokowe (0–7)

Ból lub ucisk głowy (0–7)

Orientacja i świadomość (0–4)

Pułapki

Piśmiennictwo