Skala CURB-65 — kalkulator ciężkości zapalenia płuc
Skala CURB-65 szacuje ryzyko zgonu w ciągu 30 dni u dorosłego z pozaszpitalnym zapaleniem płuc i porządkuje najważniejszą decyzję na SOR: leczenie w domu, krótka hospitalizacja czy oddział z możliwością intensywnej terapii. Nazwa to akronim pięciu składowych: splątanie (Confusion), mocznik (Urea), częstość oddechów (Respiratory rate), ciśnienie tętnicze (Blood pressure) i wiek od 65 lat. Każda daje jeden punkt, wynik mieści się w przedziale od 0 do 5. Skalę zbudowano na ponad tysiącu chorych z Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii i Holandii, a brytyjskie wytyczne uczyniły z niej standard oceny w szpitalu.
Kalkulator
Wybierz po jednej odpowiedzi w każdej składowej. Suma pojawi się od razu.
Splątanie
Mocznik w surowicy
Częstość oddechów
Ciśnienie tętnicze
Wiek
Materiał edukacyjny dla profesjonalistów medycznych. Kalkulator odtwarza opublikowaną skalę i nie jest wyrobem medycznym ani systemem wspomagania decyzji klinicznych — nie służy do diagnozowania, kwalifikowania do leczenia ani ustalania dawek. Rozpoznanie i decyzja o postępowaniu należą do osoby badającej pacjenta. Zobacz zastrzeżenia.
Pełna tabela poziomów
Splątanie
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 1 | Obecne | Nowe zaburzenia orientacji co do osoby, miejsca lub czasu; w oryginale wynik skróconego testu sprawności umysłowej (AMT) ≤ 8 pkt. |
| 0 | Nieobecne |
Mocznik w surowicy
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 1 | > 7 mmol/l (> 42 mg/dl) | |
| 0 | ≤ 7 mmol/l (≤ 42 mg/dl) |
Częstość oddechów
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 1 | ≥ 30/min | |
| 0 | < 30/min |
Ciśnienie tętnicze
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 1 | Skurczowe < 90 mmHg lub rozkurczowe ≤ 60 mmHg | Wystarczy jedno z dwóch. |
| 0 | Skurczowe ≥ 90 i rozkurczowe > 60 mmHg |
Wiek
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 1 | ≥ 65 lat | |
| 0 | < 65 lat |
CRB-65: wersja bez laboratorium
Bez mocznika skala nazywa się CRB-65 i ma zakres od 0 do 4 punktów. Liczy się ją z samego badania, więc sprawdza się w zespole ratownictwa medycznego i w podstawowej opiece zdrowotnej. Przy 0 punktach ryzyko zgonu jest bardzo niskie, każdy punkt powyżej to argument za oceną w szpitalu.
Kalkulator powyżej liczy pełną wersję. Aby uzyskać CRB-65, zaznacz przy moczniku wartość prawidłową i odejmij ten punkt od progów: w praktyce CRB-65 równe 0 odpowiada decyzji o leczeniu domowym.
Mocznik po polsku
Skala używa mocznika w mmol/l, a polskie laboratoria podają go zwykle w mg/dl. Próg 7 mmol/l odpowiada około 42 mg/dl mocznika. Jeśli laboratorium raportuje azot mocznika (BUN), próg wynosi około 19,6 mg/dl.
Czego skala nie widzi
CURB-65 przewiduje zgon, a nie potrzebę intensywnej terapii, i nie zawiera utlenowania. Młody chory z ciężką hipoksemią może mieć 0 punktów. Saturacja poniżej 92% albo ciśnienie parcjalne tlenu poniżej 8 kPa to samodzielne wskazanie do przyjęcia, niezależnie od wyniku.
Pułapki
- Niski wynik nie zwalnia z oceny saturacji. Skala nie ma składowej tlenowej, więc przeoczy hipoksemię u młodego, dotąd zdrowego chorego.
- Jeden punkt za sam wiek sprawia, że senior bez żadnych odchyleń ma już wynik 1. U starszych chorych skala słabiej oddziela ryzyko i częściej potrzebny jest osąd kliniczny.
- Mocznik rośnie przy odwodnieniu i niewydolności nerek niezależnie od zapalenia płuc — przewlekła choroba nerek zawyża wynik.
- Skali nie walidowano u chorych z immunosupresją, z aspiracją, z zakażeniem nabytym w placówce opieki długoterminowej ani w ciąży.
- Do decyzji o przyjęciu do OIT lepiej nadają się kryteria IDSA/ATS albo SMART-COP; CURB-65 bywa zaniżone u chorych z wstrząsem septycznym w młodszym wieku.
- Wynik 0–1 dopuszcza leczenie domowe, ale nie przesądza o nim: niemożność przyjmowania leków doustnie, brak opieki czy nasilone choroby współistniejące to równie ważne powody przyjęcia.
Piśmiennictwo
- Lim WS, van der Eerden MM, Laing R i wsp. Defining community acquired pneumonia severity on presentation to hospital: an international derivation and validation study. Thorax 2003;58:377–382. doi:10.1136/thorax.58.5.377
- Lim WS, Baudouin SV, George RC i wsp. BTS guidelines for the management of community acquired pneumonia in adults: update 2009. Thorax 2009;64(Suppl 3):iii1–iii55. doi:10.1136/thx.2009.121434
- Metlay JP, Waterer GW, Long AC i wsp. Diagnosis and treatment of adults with community-acquired pneumonia. An official clinical practice guideline of the American Thoracic Society and Infectious Diseases Society of America. Am J Respir Crit Care Med 2019;200:e45–e67. doi:10.1164/rccm.201908-1581ST