Dostęp otwartyLiczone w przeglądarce — zero danych na serwer
LEMON i skala Mallampatiego — ocena trudnej intubacji
Skala LEMON porządkuje ocenę, którą przed każdą intubacją w SOR trzeba wykonać, zanim poda się leki zwiotczające: czy laryngoskopia będzie trudna. Akronim obejmuje pięć kroków — ocenę zewnętrzną (Look externally), regułę 3-3-2 (Evaluate), klasę Mallampatiego, niedrożność lub otyłość (Obstruction/Obesity) i ruchomość szyi (Neck mobility). W wersji punktowej opisanej przez Reeda i wsp. dziesięć cech daje po jednym punkcie, więc wynik mieści się w przedziale od 0 do 10. Skala nie ma zwalidowanego progu. Jej zadaniem nie jest przewidzieć porażkę, lecz sprawić, żeby plan B i C był przygotowany, zanim zespół sięgnie po laryngoskop.
Kalkulator
Wybierz po jednej odpowiedzi w każdej składowej. Suma pojawi się od razu.
L · Uraz twarzoczaszki
L · Duże siekacze
L · Broda lub wąsy
L · Duży język
E · Rozwarcie ust
E · Odległość bródkowo-gnykowa
E · Odległość tarczowo-gnykowa
M · Klasa Mallampatiego (modyfikacja Samsoona i Younga)
O · Niedrożność lub otyłość
N · Ruchomość szyi
Materiał edukacyjny dla profesjonalistów medycznych.
Kalkulator odtwarza opublikowaną skalę i nie jest wyrobem medycznym ani systemem
wspomagania decyzji klinicznych — nie służy do diagnozowania, kwalifikowania do
leczenia ani ustalania dawek. Rozpoznanie i decyzja o postępowaniu należą do osoby
badającej pacjenta. Zobacz zastrzeżenia.
Pełna tabela poziomów
L · Uraz twarzoczaszki
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Obecny
Złamania, obrzęk, krwawienie do jamy ustnej.
0
Nieobecny
L · Duże siekacze
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Tak
Wystające górne siekacze zmniejszają miejsce na łyżkę laryngoskopu.
0
Nie
L · Broda lub wąsy
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Tak
Utrudniają ocenę budowy żuchwy i szczelne przyleganie maski.
0
Nie
L · Duży język
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Tak
0
Nie
E · Rozwarcie ust
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Mniej niż 3 palce pacjenta
Odległość między siekaczami przy maksymalnie otwartych ustach.
0
Co najmniej 3 palce
E · Odległość bródkowo-gnykowa
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Mniej niż 3 palce pacjenta
Od szczytu żuchwy do kości gnykowej — miejsce na przemieszczenie języka podczas laryngoskopii.
0
Co najmniej 3 palce
E · Odległość tarczowo-gnykowa
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Mniej niż 2 palce pacjenta
Od wcięcia chrząstki tarczowatej do kości gnykowej. Krótszy dystans oznacza krtań położoną wysoko i ku przodowi.
0
Co najmniej 2 palce
M · Klasa Mallampatiego (modyfikacja Samsoona i Younga)
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
0
Klasa I
Widoczne podniebienie miękkie, języczek, gardło i łuki podniebienne.
0
Klasa II
Widoczne podniebienie miękkie, gardło i języczek.
1
Klasa III
Widoczne podniebienie miękkie i nasada języczka.
1
Klasa IV
Widoczne wyłącznie podniebienie twarde.
0
Nie da się ocenić
Chory nieprzytomny lub niewspółpracujący. Oryginalna skala nie przewiduje tej sytuacji — brak punktu NIE oznacza łatwej intubacji.
O · Niedrożność lub otyłość
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Obecna
Zapalenie nagłośni, ropień okołomigdałkowy, guz, krwiak lub obrzęk krtani; w wersji ATLS także znaczna otyłość.
0
Nieobecna
N · Ruchomość szyi
Punktacja
Określenie
Opis kliniczny
1
Ograniczona
Stabilizacja przy podejrzeniu urazu kręgosłupa szyjnego, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe.
0
Prawidłowa
LEMON a wideolaryngoskopia
Cechy LEMON opisano dla laryngoskopii bezpośredniej. Przy wideolaryngoskopie część z nich traci znaczenie, bo nie trzeba ustawiać w jednej osi jamy ustnej, gardła i krtani. W badaniu DEVICE wideolaryngoskopia zwiększyła skuteczność pierwszej próby intubacji u chorych krytycznie chorych na SOR i OIT, a wytyczne Difficult Airway Society zalecają, by wideolaryngoskop był dostępny przy każdej intubacji takiego chorego.
Nie zwalnia to z oceny. Małe rozwarcie ust, niedrożność i sztywna szyja utrudniają także wideolaryngoskopię, a otyłość skraca czas bezpiecznego bezdechu niezależnie od sprzętu.
Fizjologicznie trudne drogi oddechowe
Anatomia to połowa ryzyka. Chory z hipoksemią, hipotensją lub ciężką kwasicą metaboliczną może zatrzymać krążenie w trakcie intubacji, nawet gdy laryngoskopia okaże się łatwa. LEMON tego nie ocenia. Przed indukcją wyrównaj natlenienie i ciśnienie, a przy ciężkiej kwasicy zaplanuj wentylację minutową zaraz po intubacji.
Pozostałe skróty trudnych dróg oddechowych
LEMON dotyczy laryngoskopii. Pełny plan awaryjny potrzebuje jeszcze trzech ocen: ROMAN dla wentylacji maską twarzową (opór dróg oddechowych lub radioterapia, otyłość lub bezdech senny, broda lub płeć męska, wiek powyżej 55 lat, brak zębów), RODS dla maski krtaniowej (ograniczone rozwarcie ust, niedrożność, zniekształcona anatomia, krótka odległość tarczowo-bródkowa) oraz SMART dla konikotomii (przebyte operacje szyi, guz lub krwiak, trudny dostęp, radioterapia, guz krtani).
Pułapki
Ocena Mallampatiego wymaga siedzącego, współpracującego chorego, który szeroko otwiera usta i wysuwa język bez fonacji. U chorego nieprzytomnego jest niewykonalna — zaznacz „nie da się ocenić" i traktuj ten element jako niewiadomą, nie jako zero.
Regułę 3-3-2 mierzy się palcami PACJENTA, nie badającego. Przy dużej różnicy wzrostu między nimi pomyłka łatwo zmienia wynik.
Zero punktów nie oznacza łatwej intubacji. Skala ma ograniczoną czułość, dlatego plan awaryjny przygotowuje się przy każdej intubacji w SOR.
Kołnierz ortopedyczny daje punkt za ruchomość szyi, ale na czas laryngoskopii przednią część kołnierza zdejmuje się i utrzymuje ręczną stabilizację w osi — kołnierz sam w sobie dodatkowo zmniejsza rozwarcie ust.
Skala nie punktuje fizjologii: hipoksemia, hipotensja i kwasica nie zmieniają wyniku, a to one decydują o bezpieczeństwie okresu okołointubacyjnego.
LEMON nie przewiduje trudnej wentylacji maską ani trudnego założenia maski krtaniowej. Do tego służą ROMAN i RODS.
Piśmiennictwo
Reed MJ, Dunn MJG, McKeown DW. Can an airway assessment score predict difficulty at intubation in the emergency department? Emerg Med J 2005;22:99–102. doi:10.1136/emj.2003.008771
Mallampati SR, Gatt SP, Gugino LD i wsp. A clinical sign to predict difficult tracheal intubation: a prospective study. Can Anaesth Soc J 1985;32:429–434. doi:10.1007/BF03011357
Higgs A, McGrath BA, Goddard C i wsp. Guidelines for the management of tracheal intubation in critically ill adults. Br J Anaesth 2018;120:323–352. doi:10.1016/j.bja.2017.10.021
Prekker ME, Driver BE, Trent SA i wsp. Video versus direct laryngoscopy for tracheal intubation of critically ill adults. N Engl J Med 2023;389:418–429. doi:10.1056/NEJMoa2301601
Mosier JM, Joshi R, Hypes C i wsp. The physiologically difficult airway. West J Emerg Med 2015;16:1109–1117. doi:10.5811/westjem.2015.8.27467