Dostęp otwarty
Liczone w przeglądarce — zero danych na serwer
Skala Glasgow (GCS) — kalkulator, tabela i interpretacja
Skala Glasgow (GCS) to podstawowe narzędzie oceny przytomności w medycynie ratunkowej — wspólny język SOR, zespołów ratownictwa medycznego i intensywnej terapii. Sumuje trzy niezależnie oceniane składowe: otwieranie oczu (E, 1–4), odpowiedź słowną (V, 1–5) i odpowiedź ruchową (M, 1–6); wynik mieści się między 3 a 15 punktami. Suma służy triażowi i śledzeniu trendu, ale decyzje kliniczne opieraj na składowych — dlatego raportujemy je zawsze razem z sumą.
Kalkulator
Wybierz po jednej odpowiedzi w każdej składowej. Suma pojawi się od razu.
Otwieranie oczu (E, 1–4)
Odpowiedź słowna (V, 1–5)
Odpowiedź ruchowa (M, 1–6)
Procedura oceny — trzy kroki
- Sprawdź. Zidentyfikuj czynniki uniemożliwiające ocenę: intubacja lub tracheostomia (V), obrzęk powiek (E), sedacja, niedosłuch, bariera językowa. Składową, której nie da się ocenić, oznacz NT (nietestowalna) — nie wpisuj 1 punktu.
- Obserwuj i mów. Obserwuj spontaniczne otwieranie oczu i wypowiedzi. Wydaj proste polecenie („ściśnij moją rękę"), zapytaj o imię, miejsce i datę.
- Bodziec bólowy. Przy braku odpowiedzi zastosuj ucisk łożyska paznokcia, nacisk na mięsień czworoboczny lub okolicę nadoczodołową. Punktuj najlepszą uzyskaną odpowiedź — przy asymetrii licz sprawniejszą stronę.
Pełna tabela poziomów
Otwieranie oczu (E, 1–4)
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 4 | Spontaniczne | Oczy otwarte przed podejściem, bez bodźca. |
| 3 | Na głos | Otwiera oczy na polecenie lub zawołanie. |
| 2 | Na ból | Otwiera oczy dopiero po bodźcu bólowym. |
| 1 | Brak | Nie otwiera oczu mimo bodźca bólowego. |
Odpowiedź słowna (V, 1–5)
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 5 | Zorientowany | Poprawnie podaje imię, miejsce i datę. |
| 4 | Splątany | Rozmawia, ale jest zdezorientowany co do miejsca lub czasu. |
| 3 | Nieadekwatne słowa | Pojedyncze słowa bez logicznej rozmowy. |
| 2 | Niezrozumiałe dźwięki | Jęki i pomruki, bez słów. |
| 1 | Brak | Żadnej odpowiedzi głosowej. |
Odpowiedź ruchowa (M, 1–6)
| Punktacja | Określenie | Opis kliniczny |
|---|---|---|
| 6 | Spełnia polecenia | Wykonuje proste polecenia ruchowe. |
| 5 | Lokalizuje ból | Ręka przekracza linię obojczyka w kierunku bodźca. |
| 4 | Reakcja ucieczki | Zgina kończynę, wycofując ją od bodźca — szybko, nie patologicznie. |
| 3 | Patologiczne zgięcie | Powolne zgięcie z przywiedzeniem (sztywność odkorowaniowa). |
| 2 | Patologiczny wyprost | Wyprost z nawróceniem przedramienia (sztywność odmóżdżeniowa). |
| 1 | Brak | Żadnego ruchu mimo bodźca bólowego. |
Pułapki
- Raportuj składowe, nie samą sumę — GCS 10 przy E2 V4 M4 to inny pacjent niż przy E4 V1 M5. Przy przekazaniu mów: „GCS 10: E2, V4, M4".
- Składowa nietestowalna (np. V u zaintubowanego) = NT, nie 1 punkt. Suma z NT jest nieporównywalna — śledź wtedy składowe osobno.
- Wynik ≤ 8 nie intubuje automatycznie — decydują obraz kliniczny, drożność dróg i trend; ale przy GCS ≤ 8 zabezpieczenie dróg oddechowych musi być aktywnie rozważone.
- Spadek o ≥ 2 punkty między ocenami to alarm wymagający pilnej reewaluacji, nie obserwacji do kolejnego pomiaru.
- U małych dzieci stosuj modyfikację pediatryczną — dorosła skala odpowiedzi słownej nie przystaje do etapu rozwoju mowy.
Piśmiennictwo
- Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. Lancet 1974;2:81–84. doi:10.1016/S0140-6736(74)91639-0
- Teasdale G i wsp. The Glasgow Coma Scale at 40 years: standing the test of time. Lancet Neurol 2014;13:844–854. doi:10.1016/S1474-4422(14)70120-6
Ostatnia aktualizacja:
Weryfikacja merytoryczna:
Konflikt interesów: brak