Wizyta na SOR krok po kroku: kolory, czas oczekiwania i Twoje prawa

Jak przebiega wizyta na SOR?

1. Rejestracja. Jeśli SOR ma automat biletowy, najpierw pobierz bilet z numerem. Potem podajesz swoje dane i pokazujesz dokument tożsamości. Ubezpieczenie placówka sprawdza elektronicznie na podstawie numeru PESEL.
2. Segregacja (triaż). Pielęgniarka lub ratownik medyczny pyta o objawy, mierzy podstawowe parametry, na przykład ciśnienie i tętno, i przydziela jedną z pięciu kategorii pilności.
3. Oczekiwanie. Czekasz na pierwszy kontakt z lekarzem — najdłuższy dopuszczalny czas zależy od kategorii. Personel powinien Ci powiedzieć, jaką masz kategorię, ile osób czeka i jaki jest maksymalny przewidywany czas oczekiwania.
4. Badanie i diagnostyka. Lekarz Cię bada i zleca potrzebne badania: krwi, EKG, obrazowe, konsultacje specjalistów.
5. Decyzja. Wypis do domu z zaleceniami albo przyjęcie na oddział szpitala.

Co oznaczają kolory na SOR?

Każdy pacjent dostaje jedną z pięciu kategorii pilności. Od niej zależy, ile najdłużej możesz czekać na pierwszy kontakt z lekarzem — nie na koniec wizyty.

Kolor nie jest rozpoznaniem — mówi tylko, jak pilnie potrzebujesz lekarza. Kategorię przydziela się według międzynarodowego algorytmu ESI (Emergency Severity Index). Jeśli na SOR dostajesz kolorową opaskę, zapytaj personel, co oznacza.

Ile można czekać na SOR i dlaczego tak długo?

• Czas z tabeli to maksimum do pierwszego kontaktu z lekarzem. Potem są badania, oczekiwanie na wyniki i konsultacje, dlatego cały pobyt trwa zwykle kilka godzin.
• Kolejność zmienia się na bieżąco. Gdy karetka przywiezie osobę w ciężkim stanie, to ona dostaje pomoc pierwsza.
• Twój stan powinien być oceniany ponownie — przepisy wymagają tego nie rzadziej niż co 90 minut od pobrania biletu.

Jak sprawdzić kolejkę na SOR online?

Kolejki we wszystkich SOR w Polsce pokazuje mapa „Sprawdź kolejki w SOR” w serwisie pacjent.gov.pl: ile osób przebywa na oddziale i ile czeka na pierwszy kontakt z lekarzem. Na Twój czas oczekiwania składają się kolejki do rejestracji, do segregacji i do lekarza w Twojej kategorii pilności. Najwyższa Izba Kontroli wskazała, że te dane bywają niepełne — traktuj je jako orientacyjne.

Liczbę pacjentów i czas oczekiwania szpital pokazuje też na wyświetlaczu w poczekalni. Na swojej stronie internetowej i w strefie segregacji musi opublikować zasady kierowania pacjentów do lekarza rodzinnego oraz najdłuższy czas, w jakim lekarz SOR ma zdecydować, czy przyjąć Cię do szpitala.

Czy na SOR trzeba mieć skierowanie, dowód i ubezpieczenie?

• Skierowanie — nie. W stanach nagłych pomocy udziela się bez skierowania.
• Rejonizacji nie ma — w nagłej sytuacji pomoże Ci każdy SOR.
• Dowód osobisty albo mObywatel — weź ze sobą. Jeśli nie masz dokumentu przy sobie, i tak otrzymasz pomoc.
• Ubezpieczenie — w nagłej sytuacji pomoc dostaniesz także wtedy, gdy system nie potwierdzi ubezpieczenia. Potem dostarcz do szpitala dokument potwierdzający prawo do świadczeń — najlepiej w ciągu 7 dni od wyjścia z SOR (przepisy dają 7 albo 14 dni). Dokument dostarczony później, ale w ciągu roku, nadal zwalnia z kosztów. W przeciwnym razie szpital może obciążyć Cię kosztami.
• Oświadczenie podpisz tylko wtedy, gdy masz prawo do świadczeń, ale system go nie pokazał. Jeśli podpiszesz je bez ubezpieczenia, NFZ może zażądać zwrotu kosztów.
• Dzieci i młodzież do 18 lat z obywatelstwem polskim oraz kobiety w ciąży, w czasie porodu i połogu z obywatelstwem polskim, które mieszkają w Polsce, mają prawo do świadczeń także bez ubezpieczenia. To samo dotyczy mieszkających w Polsce osób ze statusem uchodźcy lub ochroną uzupełniającą. Cudzoziemców obowiązują osobne zasady.

Brak ubezpieczenia nigdy nie jest powodem, by nie wzywać karetki albo nie jechać na SOR.

Czy na SOR może wejść osoba towarzysząca?

Tak. Na Twoje życzenie przy badaniu i leczeniu może być obecna osoba bliska. Personel może się na to nie zgodzić tylko wtedy, gdy grozi to zakażeniem albo zagraża Twojemu bezpieczeństwu zdrowotnemu — odmowę musi odnotować w dokumentacji.

Osobą bliską nie musi być krewny — może nią być każdy, kogo wskażesz. SOR to nie oddział z godzinami odwiedzin: chodzi o obecność bliskiej osoby przy badaniu i leczeniu.

Jakie masz prawa na SOR?

• Do natychmiastowej pomocy, gdy zagrożone jest Twoje życie lub zdrowie. Szpital ani lekarz nie mogą jej odmówić — brak personelu tego nie usprawiedliwia.
• Do informacji o stanie zdrowia, rozpoznaniu i proponowanym leczeniu — przekazanej w przystępny sposób.
• Do dokumentacji — przy wypisie dostajesz dokument z opisem pobytu, a pierwsza kopia dokumentacji jest bezpłatna.
• Do rezygnacji z leczenia — możesz odmówić dalszej pomocy i wyjść. Lekarz powinien wyjaśnić, czym to grozi. Zwykle szpital poprosi Cię o podpisanie oświadczenia, a odmowę odnotuje w dokumentacji.
• Do pisemnej informacji, jeśli szpital odmówi przyjęcia na oddział.

Gdzie złożyć skargę na SOR?

• Najpierw porozmawiaj z lekarzem dyżurnym SOR albo pielęgniarką oddziałową. Pisemną skargę na organizację pracy lub zachowanie personelu złożysz u dyrektora szpitala.
• Naruszenie praw pacjenta zgłosisz Rzecznikowi Praw Pacjenta: 800 190 590 — to ten sam numer co Telefoniczna Informacja Pacjenta; z pracownikami Biura Rzecznika połączysz się, wybierając 2 (od poniedziałku do piątku, 8:00–18:00). Wniosek wyślesz też pocztą (ul. Płocka 11/13, Warszawa), e-mailem lub przez ePUAP.
• Pobranie opłaty za leczenie, które powinien sfinansować NFZ, zgłoś w oddziale wojewódzkim NFZ. Zastrzeżenia do postępowania konkretnego lekarza zgłoś w okręgowej izbie lekarskiej.
• Skargi na działanie ratownictwa medycznego w Twoim województwie (dyspozytor, karetka) przyjmuje urząd wojewódzki.