Dostęp otwarty Liczone w przeglądarce — zero danych na serwer

Reguły ottawskie — kiedy RTG po urazie kostki i stopy

Reguły ottawskie to najlepiej przebadane checklisty w traumatologii ratunkowej: pozwalają bezpiecznie zrezygnować z RTG po ostrym, tępym urazie kostki i śródstopia, jeśli nie ma żadnego z pięciu kryteriów kostnych i czynnościowych. W badaniach z Ottawy wychwytywały praktycznie wszystkie istotne złamania, redukując liczbę zdjęć o około jedną trzecią — a pacjent bez RTG spędzał na SOR wyraźnie mniej czasu. Warunek: badasz dokładnie te punkty, które opisali autorzy.

Kalkulator

Zaznacz odpowiedź przy każdym kryterium. Wynik pojawi się od razu.

Bolesność tylnej krawędzi lub szczytu kostki bocznej

Bolesność tylnej krawędzi lub szczytu kostki przyśrodkowej

Bolesność podstawy V kości śródstopia

Bolesność kości łódkowatej

Niemożność obciążenia kończyny (4 kroki)

Wybierz po jednej odpowiedzi w każdej składowej.

Procedura oceny — trzy kroki

  1. Obejrzyj i zbadaj palpacyjnie. Cztery punkty kostne: tylna krawędź lub szczyt obu kostek (dolne 6 cm), podstawa V kości śródstopia i kość łódkowata. Badaj końcami palców, z dociskiem — powierzchowne muśnięcie przeoczy bolesność.
  2. Sprawdź obciążanie. Cztery kroki — teraz i wg wywiadu bezpośrednio po urazie. Utykanie się liczy: pacjent, który przenosi ciężar na chorą kończynę, obciąża ją.
  3. Zdecyduj. Wszystkie kryteria ujemne — złamanie bardzo mało prawdopodobne, RTG zbędne. Którekolwiek dodatnie — zdjęcie: przy bolesności kostek projekcje stawu skokowego, przy bolesności śródstopia projekcje stopy.

Pułapki

  • Reguły są zwalidowane dla dorosłych z ostrym, tępym urazem — nie stosuj ich przy zatruciu, mnogich obrażeniach odwracających uwagę, zaburzeniach czucia (np. neuropatia cukrzycowa) ani przy urazie sprzed ponad 10 dni.
  • Badaj dokładnie opisane punkty: dolne 6 cm TYLNEJ krawędzi kostek. Bolesność przedniej części kostki bocznej — najczęstsza po skręceniu — nie jest kryterium.
  • Utykanie to obciążanie. Kryterium czynnościowe jest spełnione dopiero, gdy pacjent nie jest w stanie przenieść ciężaru ciała na chorą kończynę przez 4 kroki.
  • Narastający obrzęk potrafi zamaskować bolesność kostną — przy wątpliwym badaniu i dużym obrzęku decyduj klinicznie, nie „na siłę" wg reguły.
  • Reguła ujemna nie kończy leczenia: skręcenie też boli. Zaopatrzenie, elewacja i jasna instrukcja powrotu to część decyzji „bez RTG".

Piśmiennictwo

  1. Stiell IG, Greenberg GH, McKnight RD i wsp. A study to develop clinical decision rules for the use of radiography in acute ankle injuries. Ann Emerg Med 1992;21:384–390. doi:10.1016/s0196-0644(05)82656-3
  2. Stiell IG, McKnight RD, Greenberg GH i wsp. Implementation of the Ottawa ankle rules. JAMA 1994;271:827–832. PMID: 8114236
Ostatnia aktualizacja: Weryfikacja merytoryczna: Konflikt interesów: brak